نكرده و از روى گمان به او نسبت مىدهد ، در حالى كه اگر مىدانستند كه او از روى گمان نقل مىكند از وى نقل نمىكردند و به آن عمل نمىكردند . ( 1 ) 4 - و مردى كه نه دروغ مىگويد و نه از خاطرش رفته بلكه آنچه شنيده گفته و به آن عمل كرده است . اما گروه اوّل ، روايتش بىاعتبار است و نقل از او روا نيست و اما سه گروه ديگر ، به مقصد و هدفى منتهى مىشوند و از يك آبشخور آب مىخورند و سخن ايشان از پرتو نور نبوّت روشنى گرفته و از درخت با بركت مشتعل گشته است اين بود روايت شعبى . در روايت كميل بن زياد از على ( ع ) آمده است كه فرمود : « همانا حق و باطل ، راست و دروغ ، ناسخ و منسوخ ، عام و خاص و محكم و متشابه و محفوظ و موهوم در دسترس مردم است « 1 » و براستى كه در زمان رسول خدا ( ص ) به آن حضرت دروغها بستند تا اين كه برخاست و خطبه خواند و فرمود : « هر كس به عمد بر من دروغ ببندد بايد نشيمنگاه او در آتش باشد و همانا چهار دسته براى تو حديث نقل مىكنند كه دستهء پنجم ندارد » و آنها را نام برد . ( 2 ) مؤلف مىگويد : اين حديث را از رسول خدا ( ص ) روايت كرده‌اند : « هر كه از روى عمد بر من دروغ ببندد ، بيقين نشيمنگاهش پر از آتش گردد » صد و بيست تن از صحابه نقل كرده‌اند كه من در كتاب تذكرهء خود به نام « حق اليقين » نام برده‌ام و اما نقل از طريق على ( ع ) ، افراد زيادى از عبد الأوّل صوفى و او از ابن مظفّر داوودى به نقل از اعين سرخسى از قول فربرى و او از بخارى به نقل از ابن جعد و او از شعبه ، او از قول منصور ، از ربعى بن خراش نقل كرده مىگويد : از على ( ع ) شنيدم كه مىگفت : « از پيامبر ( ص ) شنيدم مىفرمود : هر كه از روى عمد به من دروغ ببندد بايد نشيمنگاهش پر از آتش گردد » اين حديث را در صحيح بخارى و صحيح مسلم و احمد در مسند و جماعتى نقل كرده‌اند و اقتضاى حديث آن است كه بايد اسنادش نقل گردد . ( 3 ) احاديث زيادى را با ذكر اسناد از رسول خدا ( ص ) نقل كرده‌اند و آنچه احمد در مسند خود آورده دويست و ده حديث است و ابن مندره پانصد و سى و هفت حديث روايت كرده و

--> ( 1 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) كلام 211 با اندكى تفاوت آمده است - م .